This is the company logo Skip to Navigation |  Skip to Content

Loading Flash movie...

Boczne przyparcie rzepki

         Rzepka (patella) jest to płaska kość położona z przodu stawu kolanowego. Jej rola polega nie tylko na ochronie stawu, ale także poprzez włączenie w mięsień czworogłowy uda rzepka wpływa na zwiększenie siły tego mięśnia. Ma ona zatem bezpośredni wpływ na mechanizm wyprostny kolana.

    Część tylna rzepki razem z kłykciami kości udowej tworzą staw rzepkowo-udowy. Podczas zgięcia i wyprostu kolana rzepka porusza się po bloczku kości udowej. Ruch ten warunkuje prawidłową mechanikę stawu kolanowego. Droga, jaką przebywa rzepka kontrolowana jest przez elementy dynamiczne, czyli mięśnie a także statyczne, czyli troczki, więzadła a także kłykcie kości udowej.

    Boczne przyparcie rzepki (z ang.excessive lateral pressure syndrom- ELPS) oznacza nadmierne przyparcie rzepki do kłykcia bocznego. Podczas ruchów kolana dochodzi do nadmiernego przesunięcia rzepki w stronę boczną. Zaburzona „ścieżka rzepki” zauważalna jest w większości patologii stawu rzepkowo-udowego, określanego ogólnie jako PFPS syndrom.


    Powodem ELPS może być przeciążenie stawu rzepkowo-udowego, który doprowadza do dysbalansu mięśniowego. Szczególną uwagę zwracamy tu na osłabioną głowę przyśrodkową mięśnia czworogłowego uda oraz napięte struktury położone po bocznej stronie uda np. pasmo biodrowo-piszczelowe. Istnieją także uwarunkowania anatomiczne związane z budową rzepki lub kłykci kości udowej, które mogą wpływać na powstanie ELPS. Jednym z nich jest tzw. patella alta - wrodzone wysokie ustawienie rzepki. W wielu doniesieniach naukowych przyczynę ELPS upatruje się w zaburzeniach posturalnych, w których wadliwe ustawienie rzepek jest końcowym wynikiem zaburzenia łańcucha biomechanicznego. Według tych teorii pierwotną przyczyną ELPS jest nieprawidłowe ustawienie innych elementów narządu ruchu, co w konsekwencji doprowadza do niewłaściwego ustawienia rzepki. Szczególnie zwraca się uwagę na kolana koślawe, które mogą być wynikiem nieprawidłowego ustawienia miednicy. Do ELPS doprowadzić mogą także patologie biodra ograniczających jego ruchomość oraz stopa płasko-koślawa (plaskostopie).


    Gdy kolano znajduje się w pełnym wyproście, a mięśnie są rozluźnione, możliwy powinien być bierny ruch rzepki w kierunku bocznym i przyśrodkowym a także górnym i dolnym. Ruch w kierunku przyśrodkowym powinien wynosić około 25% długości rzepki. W przypadku ELPS, dochodzi do ograniczenia ruchomości w kierunku przyśrodkowym, co powoduje nadmierny kontakt części powierzchni stawowej.

Ból lub sztywność w przypadku ELPS odczuwany jest na przedniej stronie kolana (pod, nad lub w około rzepki). Pojawia się podczas długiego siedzenia, kucania, klęczenia, biegania czy chodzenia po schodach. Ból często jest rozlany, a pacjentowi trudno wskazać konkretne miejsce jego występowania. W późniejszym etapie boczne przyparcie rzepki doprowadza do uszkodzeń chrząstki stawu rzepkowo-udowego (chondromalacja) oraz zwiększa ryzyko zwichnięcia rzepki.


    ELPS należy różnicować z innymi patologiami stawu kolanowego. Nie można jednak zapominać, że często towarzyszy ono innym patologiom. Ból przedniej części kolana często diagnozowany, jako ELPS może wynikać z przerostu fałdu błony maziowej stawu kolanowego (ang. plica syndrom). Przerośnięty fałd może zostać przyciśnięty przez rzepkę lub ocierać się o kość udową, co nasila stan zapalny i powoduje ciągły ból.



Loading Flash movie...