This is the company logo Skip to Navigation |  Skip to Content

Złamanie obojczyka  
 

    Obojczyk jest kością o długości około 150mm, która z jednej strony łączy się z mostkiem tworząc staw mostkowo-obojczykowy, a z drugiej z łopatką tworząc staw barkowo-obojczykowy. Wraz z łopatką i kością ramienną tworzą kompleks obręczy kończyny górnej. Staw mostkowo-obojczykowy jest jedynym stawem łączącym bezpośrednio kończynę górną z resztą ciała. Między innymi dlatego obojczyk pełni istotną rolę w jej funkcji.

            Złamania obojczyka są dość powszechne. Stanowią 5% wszystkich złamań i 44-66% wszystkich złamań w obrębie obręczy barkowej. Do złamania dochodzi podczas upadku na bark, wyprostowaną rękę lub podczas bezpośredniego uderzenia. Najwięcej urazów obojczyka obserwujemy u ludzi młodych przed 30 rokiem życia. Dwa razy częściej doświadczają go mężczyźni niż kobiety. Niemniej jednak po 60 roku życia złamania częściej dotyczą kobiet. U osób młodszych do złamań dochodzi głównie w czasie uprawiania sportu, oraz wypadków komunikacyjnych.

            Według klasyfikacji w zależności od lokalizacji złamania można wyszczególnić następujące grupy:

- grupa I- złamania w części środkowej (80%)

- grupa II- złamania w części dalszej (15%)

- grupa III- złamania części bliższej (5%)

            U 70% pacjentów podczas złamania dochodzi do podwinięcia końca mostkowego obojczyka spowodowanego działaniem mięśnia mostkowo-obojczykowo-sutkowego, oraz końca obojczykowego głównie dzięki mięśniu naramiennemu. Podwichnięcie połączone ze złamaniem wpływa na skrócenie kości, które średnio wynosi 1,2 cm. Skrócenie obojczyka wpływa na znaczące obniżenie siły mięśniowej, zakresu ruchu, oraz zwiększenie dolegliwości bólowych. Pacjent odczuwa osłabienie kończyny, oraz w wielu przypadkach nie jest w stanie kontynuować swoje aktywności fizycznej sprzed urazu. Dolegliwości często nie ustępują nawet, gdy całkowity zrost kostny został osiągnięty. Poziom dolegliwości jest zazwyczaj związany z wielkością skrócenia.  Badania pokazują, że znaczące zaburzenia funkcji kończyny występują w przypadku przemieszczenia większego niż 21mm i skrócenia większego niż 15mm. Złamania u osób przed 30 rokiem życia mogą spowodować zaburzenia kostnienia obojczyka i doprowadzić do asymetrii obręczy barkowej. W niewielu przypadkach złamanie niesie ze sobą ryzyko uszkodzenia splotu barkowego, a także tętnicy podobojczykowej.

 

Leczenie

            Rodzaj leczenia uzależnia się głównie od miejsca złamania. Ze względu na korzystne właściwości zrostu w większości przypadków stosuje się leczenie zachowawcze (nieoperacyjne).  W przypadku złamań części środkowej zabieg chirurgiczny przeprowadzany jest w sytuacji skrócenia obojczyka większego niż 1,5-2cm, w powikłaniach nerwowo-mięśniowych, oraz złamaniach otwartych. Zabieg polega na nastawieniu odłamów i ich stabilizacji za pomocą płyt i śrub. Działania zachowawcze polegają na unieruchomieniu w opatrunku ósemkowym lub temblaku.

     Bezpośrednio po urazie należy odciążyć kończynę na okres 2-6 tygodni. Okres odciążenia jest zróżnicowany w zależności od indywidualnego przebiegu procesu gojenia i poziomu bólu. Po upływie kilku tygodni rozpoczyna się proste ćwiczenia bez obciążenia zewnętrznego. Od 6 tygodnia  możliwe jest wprowadzenie bardziej zaawansowanych ćwiczeń, głównie skierowanych na zwiększenie mobilności łopatki. Dodatkowo niezbędne mogą okazać się techniki manualne pozwalające na odzyskanie pełnej ruchomości. Pomimo, że stawy barkowo-obojczykowy i mostkowo-obojczykowy posiadają mały zakres ruchu, jest on niezbędny dla prawidłowej funkcji całego kompleksu barkowego. W momencie, gdy RTG potwierdzi zrost kostny, (co najczęściej ma miejsce między 3 a 4 miesiącem), możliwe jest wprowadzenie ćwiczeń z większym obciążeniem. U 0,1 % pacjentów mimo właściwego leczenia zachowawczego nie dochodzi do całkowitego zrostu kostnego.

            Leczenie złamań części dystalnej (dalszej) obojczyka warunkowane jest charakterem złamania, oraz wielkością przemieszczenia. Globalnie możemy podzielić je na:

I typ złamania - bez przemieszczenia

II typ złamania- z przemieszczeniem

III typ- złamania przezstawowe (staw barkowo-obojczykowy)

            W przypadku złamania typu I najczęściej stosuje się leczenie zachowawcze zbliżone do planu postępowania w przypadku złamań części środkowej obojczyka. Złamania typu II wykazują mniejszą zdolność do zrostu z powodu możliwego nieporządanego zadziałania mięśni, dlatego szczególnie u pacjentów bardziej aktywnych zaleca się leczenie operacyjne. Istnieje wiele technik operacyjnym:

-        przezskórna stabilizacja drutami Kirschnera

-        stabilizacja kruczo-obojczykowa

-        otwarte nastawienie z wewnętrzna stabilizacją (także razem z rekonstrukcją więzadeł kruczo-obojczykowych)

 

    Ze względu na bliskie położenie struktur nerwowo-mięśniowych złamania bliższego końca obojczyka częściej leczone są zachowawczo.

            Należy pamiętać, że każde złamanie wymaga konsultacji z lekarzem. Nieprawidłowo prowadzone leczenie, a w szczególności skrócenie obojczyka może doprowadzić do poważnych dysfunkcji obręczy barkowej, a także przewlekłego bólu.

Loading Flash movie...