This is the company logo Skip to Navigation |  Skip to Content

Złamania kości ramiennej
 

Mechanizmy i typy złamań

             Złamania kości ramiennej obejmują 5-7% wszystkich złamań. U osób młodszych dochodzi do nich najczęściej podczas wypadków komunikacyjnych. U osób w starszym wieku główną rolę odgrywają upadki przy zmniejszonej gęstości kości.

Złamania kości ramiennej dzielimy ze względu na lokalizację:

-złamania nasady bliższej (40%) - obejmują część kości ramiennej znajdująca się w okolicy stawu ramiennego (głowa i szyjka)

-złamanie trzonu (20%)- obejmują część środkowa kości

-złamanie nasady dalszej (40%)- obejmują okolica stawu łokciowego

 

            Złamie bliższej nasady kości ramiennej jest trzecim najczęstszym złamaniem występujące u osób po 65 roku życia (zaraz po złamaniach kości udowej i dystalnej części kości promieniowej).  Dochodzi do nich głównie podczas upadków na wyprostowaną kończynę. Jeśli w momencie urazu  dodatkowo dojdzie do nadmiernego przywiedzenia lub odwiedzenia, złamanie lokalizuje się w okolicach szyjki chirurgicznej. Obszary nasady bliższej, które równie często ulegają złamaniu to szyjka anatomiczna i guzek większy kości ramiennej.  Do złamania guzka większego może dojść na drodze kilku mechanizmów. Pierwszy z nich to uraz bezpośredni, czyli uderzenie w okolicy głowy kości ramiennej. Kolejne to odbicie guzka od wyrostka barkowego przy nadmiernym odwiedzeniu oraz oderwanie guzka poprzez gwałtowne działanie mięśni (tzw. złamanie awulsyjne).

            Złamania trzonu kości ramiennej najczęściej powstaje z urazu bezpośredniego lub pośredniego z jednoczesnym ruchem skrętnym. Złamania dalszej nasady kości ramiennej najczęściej związane jest z upadkiem na  zgięty lokieć (mechanizm zgięciowy) lub wyprostowaną kończynę (mechanizm wyprostny). W okresie wzrostu więzadła i ścięgna są silniejsze od kości, dlatego też częściej dochodzi do złamań awulsyjnych polegających na oderwaniu fragmentu kości z mechanizmu pociągania tkanki.
 

Leczenie i rehabilitacja

            Złamania nasady bliższej kości ramiennej obejmują różnorodne formy leczenia uzależnione od rozfragmentowania kości, przemieszczenia odłamów oraz preferencji ośrodka medycznego. Istnieje szereg metod począwszy od leczenie zachowawczego (nieoperacyjnego) poprzez operacyjne, oraz nawet w niektórych przypadkach całkowitą wymiana stawu (alloplastyka).

            W złamaniach głowy kości ramiennej najczęściej nie dochodzi do przemieszczenia odłamów, dlatego kończyna umieszczana jest na temblaku na okres 4-6 tygodnia. Jeśli dojdzie  do przemieszczeń możliwe jest nastawienie odłamów w znieczuleniu oraz unieruchomienie w miękkim opatrunku na okres kilku tygodni. Złamania z większym przemieszczeniem wymagają otwartego nastawienia z wewnętrzną stabilizacją. Złamania szyjki kości ramiennej wymagają krótkiego około 3 tygodniowego unieruchomienia. Złamania z przemieszczeniem zostają ustawione i unieruchomione na okres kilku tygodni w pozycji przywiedzonej lub odwiedzonej.

            W niektórych złamaniach wielodlamowych nasady bliższej, szczególnie u pacjentów starszych, a także w złamaniach wieloodłamowych ze zwichnięciem, rozfragmentowaniem głowy kości ramiennej, może zaistnieć konieczność wymiany stawu ramiennego.

            Leczenie złamań nasady dalszej kości ramiennej zazwyczaj sprawiają więcej trudności ze względu na częste powikłania występujące w stawie łokciowym. Głównym kryterium podziału i rozpoznania tych złamań jest przebieg szczeliny oraz stopień przemieszczenia odłamów. W przypadku złamań w obrębie kłykci, nadkłykci, bloczka i główki kości ramiennej rozpoznanie nie stwarza większych problemów. Problematyczne wydaje się rozpoznanie złamań nad i przezkłykciowych, szczególnie tych ze znacznym przemieszczeniem. W przypadku złamań dalszej części kości ramiennej niezwykle istotne jest właściwe zabezpieczenie i odtworzenie struktur anatomicznych, co warunkuje odzyskanie funkcji stawu łokciowego.  W przypadku złamania przezstawowego wykonuje się zabieg operacyjny odtwarzający powierzchnię stawową oraz stabilne zespolenie odłamów kostnych. Możliwe jest także zastosowanie wyciągu bezpośredniego.

            Inną grupę złamań nasady dalszej stanowią złamania główki kości ramiennej. W większości przypadków przeprowadza się zabieg operacyjny polegający na stabilnym połączeniu odłamów, gdzie nie ma konieczności wprowadzania zewnętrznej stabilizacji.

            W przypadku złamań trzonu kości ramiennej zabieg operacyjny przeprowadza się tylko w przypadku uszkodzenia nerwów lub tętnic. Wczesny zrost i prawidłowa funkcja kończyny zazwyczaj jest możliwa nawet w przypadku niewłaściwego nastawienia odłamów. Kończynę zabezpiecza się w opatrunku gipsowym na okres 6-8 tyg.

             Głównym celem rehabilitacji jest odzyskanie funkcji kończyny, na co główny wpływ ma możliwie wczesne wprowadzenie ruchu. Postępowanie rehabilitacyjne uzależnione jest głównie od rodzaju złamania i sposobu zabezpieczenia, a także rodzaju zabiegu i zespolenia zastosowanego do stabilizacji. Proste ćwiczenia można rozpocząć już w czasie unieruchomienia kończyny. Po jego zdjęciu należy rozpocząć usprawnianie kończyny oraz w przypadku dłuższych okresów unieruchomienia mobilizację stawów. Obciążenia oraz rodzaj ćwiczeń powinien być dobrany przez fizjoterapeutę. Czas leczenia złamań kości ramiennej jest różnorodny i może trwać od 6 do 20 tygodni.

Powikłania

 
            Każde złamanie niesie ze sobą ryzyko powikłań wynikających zarówno z samego urazu, zabiegu operacyjnego a także unieruchomienia. Podczas urazu może dojść do wynaczynienia dużej ilości krwi i powstania krwiaka, który może doprowadzić do ucisku nerwów i naczyń. Ucisk może być także spowodowany odłamami  kostnymi, obrzękiem, czy gipsem. Wobec powyższego w przypadku unieruchomienia zewnętrznego niezbędna jest kontrola krążenia i czucia w kończynie.

            Złamanie nasady bliższej jest częstą przyczyną uszkodzenia nerwu pachowego (59% złamań bez przemieszczenia, 82% złamań z przemieszczeniem). W niektórych przypadkach może dojść także do uszkodzeń  nerwów mięśniowo-skórnego i podłopatkowego. Podczas złamania głowy kości ramiennej może dojść do uszkodzenia mięśni stożka rotatorów. Uszkodzenia tkanek miękkich często są pomijane, co w późniejszym etapie może doprowadzić to do zaburzenia funkcji kończyny. Zaburzenie funkcji lub niewydolność tych mięśni często doprowadza do zespołu cieśni podbarkowej wynikającej z górowania głowy kości ramiennej i ograniczenia przestrzeni podbarkowej. To ostatnie może wynikać z nieprawidłowego umocowania części metalowych zabezpieczających odłamy kostne, a także niewłaściwego zabezpieczenie odłamów kostnych okolicy guzka większego, czy jego przemieszczenia.

            Złamania trzonu kości ramiennej niosą ze sobą ryzyka uszkodzenia nerwu promieniowego oraz tętnicy ramiennej. Zakleszczenie nerwu promieniowego w wielu przypadkach doprowadza do porażenia prostowników nadgarstka i palców.

            Prawidłowy powrót funkcji kończyny uzależniony jest od właściwego rozpoznania, leczenia a także właściwego postępowania usprawniającego. Szczególną uwagę należy zwrócić na złamania w obrębie nasady dalszej kości ramiennej (łokcia), które mogą doprowadzić do dużych ograniczeń ruchomości w stawie łokciowym.

Loading Flash movie...